DIY otomotiv bakımı rehberi

Yağ Filtresi Değiştirme Adımları

Yağ filtresi değişimi, motor yağını boşalttıktan sonra eski filtreyi sökmek, contayı temiz yağla yağlayıp yenisini elle sıkmak ve ardından yeni yağı doldurup kaçak kontrolü yapmaktan ibaret. Kendi arabamda ilk denediğimde yarım saatimi aldı, şimdi rahat rahat 15 dakikada bitiriyorum. Tek gerçek püf noktası: filtreyi asla anahtarla zorlayarak sıkmamak ve eski contanın yerinde kalmadığından emin olmak.

Neden yağ filtresini yağla birlikte değiştiriyorum

Filtre, motorun içinde dolaşan yağdaki metal talaşını, kurumu ve mikro parçacıkları tutuyor. Yağı değiştirip filtreyi bıraktığınızda, kirli filtrenin içindeki yağ (spin-on tiplerde yaklaşık yarım litre) yeni yağın içine karışıyor ve filtre elemanı zaten doygun olduğu için basınç düşürme valfi devreye girip yağın bir kısmını filtresiz dolaştırmaya başlıyor. Yani filtreyi atlamak, yağ değişiminin faydasının büyük bölümünü çöpe atmak demek. Ben bu ikisini hiçbir zaman ayırmıyorum; motor yağı değiştirme işini planladığım gün filtre de tezgahta hazır bekliyor.

Gereken araçlar ve malzeme

  • Filtre anahtarı: Kayış tipi, kelepçe tipi ya da filtrenin ucuna geçen kap (cup) tipi. Motor bölmesinde yer darsa kap tipi çok daha rahat.
  • Yağ toplama küveti: Motorun toplam yağ hacminden en az 1 litre büyük olsun.
  • Tork anahtarı ve lokma takımı: Kartuş tipi filtrelerdeki kapak ve karter tapası için.
  • Yeni filtre ve doğru viskozitede yağ: Filtre kutusundaki referans numarasını aracın kullanım kılavuzundaki değerle karşılaştırın.
  • O-ring/conta seti: Kartuş tipi filtrelerde kutunun içinde gelir, ayrıca almanız gerekmez ama kontrol edin.
  • Eldiven, kağıt havlu, karton ya da eski gazete.
  • Kriko + takoz veya rampa: Sadece krikoya güvenip altına girmeyin, mutlaka sehpa kullanın.

Bu listenin çoğu, temel araç setinizde zaten vardır; yoksa araç bakımı için gerekli temel araçlar konusunu bir gözden geçirmenizi öneririm, çünkü aynı takımlar hava filtresi, buji ve fren kontrolünde de işinize yarıyor.

Adım adım uygulama

  1. Motoru ılıtın. 5-10 dakika çalıştırmak yeterli. Yağ akıcı olur ama elinizi yakmaz. Kaynar sıcak motorda çalışmayın.
  2. Aracı düz zemine alın, el frenini çekin, tekerlek takozu koyun. Gerekiyorsa ön tarafı kaldırıp sehpaya oturtun.
  3. Küveti karter tapasının altına yerleştirip tapayı sökün. Yağın tamamen akması 10 dakika sürebilir; bu arada motor kapağını açıp yağ dolum kapağını gevşetin, akış hızlanır.
  4. Filtrenin yerini bulun. Spin-on tipler genelde motor bloğunun yanında ya da altında, silindir biçiminde metal bir kutu. Kartuş tipte plastik/alüminyum bir kapak vardır ve içine kağıt eleman oturur.
  5. Küveti filtrenin altına kaydırın. Sökerken mutlaka yağ dökülür; ben altına ayrıca karton da koyuyorum.
  6. Filtreyi saat yönünün tersine çevirerek sökün. Sıkışmışsa anahtarla ilk kırma hareketini yapın, sonra elle devam edin. Sökülen filtreyi ters çevirmeden küvete koyun.
  7. Oturma yüzeyini temizleyin. Bloktaki metal flanşı bezle silin ve eski contanın orada kalıp kalmadığını parmağınızla kontrol edin. Bu adımı atlayan biri "çift conta" hatası yapar, yeni filtre sızdırır ve motor birkaç kilometrede yağsız kalabilir.
  8. Yeni filtrenin lastik contasını parmağınızla temiz yağa bulayın. Kuru conta yüzeye yapışır, sonraki sökümde parçalanır.
  9. Filtreyi elle takın. Conta yüzeye değdiğini hissettiğiniz noktadan sonra yaklaşık dörtte üç tur daha sıkın. Alet kullanmayın. Kartuş tipte kapağı üreticinin belirttiği torkla, genelde düşük bir değerle sıkın; plastik kapağı fazla zorlamak çatlatır.
  10. Karter tapasını yeni pulu ile takın ve tork anahtarıyla sıkın.
  11. Yağı doldurun. Belirtilen miktarın yaklaşık %90'ını koyup 2-3 dakika bekleyin, çubuktan ölçüp üstünü tamamlayın.
  12. Kontağı açın, motoru çalıştırın. Yağ basınç lambası 2-4 saniyede sönmeli. Rölantide 1 dakika bekletip filtre ve tapa çevresini gözle kontrol edin.
  13. Motoru durdurup 5 dakika sonra seviyeyi tekrar ölçün. Filtre dolduğu için seviye biraz düşer, eksikse tamamlayın.
  14. Ertesi gün park yerinin altına bakın. Damla varsa hemen ilgilenin; araçta sıvı kaçağı bulma yöntemleri burada işinize yarar.

Filtre tipleri arasındaki farklar

ÖzellikSpin-on (metal kutu)Kartuş (eleman)
Değişen parçaKomple filtre gövdesiSadece kağıt eleman + O-ringler
Gereken aletFiltre anahtarıLokma / özel kapak anahtarı
SıkmaElle, conta değdikten sonra ~3/4 turTork anahtarı ile, düşük tork
En sık hataÇift conta, aşırı sıkmaO-ring değiştirmeyi atlamak

Benim düştüğüm hatalar